wywiady z gwiazdami

Specnaz – nazwa budząca grozę u jednych i politowanie u drugich. Co ciekawe – nie ma w Rosji jednostki o takiej nazwie. To zbitka rosyjskich słów, tłumaczonych na Polski „specjalne przeznaczenie” (Specjalnoje Naznaczenije).

Potocznie Specnazem nazywa się wszystkie rosyjskie i wcześniej radzieckie siły specjalne. Ich historia jest bardzo długa. Pierwsze radzieckie jednostki specjalne wysłano w 1936 roku do Hiszpanii, by podczas wojny domowej trenowały skrytobójstwo i likwidację niewygodnych ludzi. Oczywiście najczęściej ich ofiarami padali ci, którzy walczyli po tej samej, komunistycznej stronie barykady, ale niekoniecznie podobał im się radziecki, moskiewski porządek świata.

W Hiszpanii egzamin został zdany. Ale zanim Stalin ruszył na podbój świata – ubiegł go Hitler, który przejrzał jego zamiary i na swoją zgubę zaatakował pierwszy, ratując resztę Europy przed Armią Czerwoną, która po pierwszych klęskach zdołała do 1945 roku dojść tylko do Berlina. Nie udało się jawnie – Stalin postanowił więc, że rozbroi wolny świat podstępem. Dlatego po zakończeniu II Wojny Światowej rozpoczął się żywiołowy rozwój radzieckich sił specjalnych, które w szczytowym momencie liczyły sobie kilkadziesiąt tysięcy ludzi – żadna armia świata nie byłaby w stanie rzucić do walki tylu dywersantów, szpiegów, komandosów, zabójców.

Duch narodu

Wraz z upadkiem ZSRR „specnaz” przeżył krótkotrwałe załamanie. Jeszcze w Afganistanie żołnierze w pasiastych podkoszulkach (tradycyjna bielizna radzieckich spadochroniarzy i piechoty morskiej – elity armii, z której wywodzą się siły specjalne) udowodnili, że są niezwykle groźnymi, doskonale wyszkolonymi i uzbrojonymi, ale także bezlitosnymi mordercami. Rosja, która przejęła praktycznie całą Armię Radziecką (w niepodległych republikach zostały mimo wszystko skromne resztki) początkowo nie miała ani pomysłu, ani pieniędzy, by tę armię utrzymać.

W szeregi wojska, a zwłaszcza jego jeszcze niedawnej elity, wkradła się demoralizacja, a rosyjska mafia garściami czerpała z tych zasobów. To z szeregów „specnazu” rekrutowali się płatni zabójcy i szeregowi, do brudnej roboty, członkowie mafii. Także z tamtych czasów pochodzą budzące politowanie „akcje” rosyjskich sił specjalnych.

Złamani przez Czeczenów

Pewni siebie komandosi byli używani przez Rosję do najcięższych zadań. Dowództwo zupełnie nie ufając normalnym jednostkom, które miały problem, by zebrać się na placu w jako takim porządku, a co dopiero z wyruszeniem na wojnę, posyłało komandosów do regularnej bitwy. Z wojskowego punktu widzenia było to bez sensu, ale innych jednostek nadających się do szturmów nie było, bo pozostałym strach było nawet powierzyć pilnowania koszar, a co dopiero strzelania. Największą klęskę „specnaz” poniósł więc podczas pierwszej wojny czeczeńskiej. Szturm Groznego okazał się ponad siły zbyt pewnych siebie, ale niedoszkolonych komandosów, którzy siłami specjalnymi byli tylko z nazwy.

Ta nauczka początkowo poszła w las. Na odtworzenie zdolności bojowych potrzeba lat, ale za to ich utrata jest bardzo szybka – o tym Moskwa przekonała się bardzo dobitnie. Bo kolejna klęska, chociaż nikt oficjalnie się do tego nie przyznał, przyszła podczas pamiętnego odbijania zakładników porwanych w moskiewskim teatrze na Dubrowce.

Dziś „specnaz” składa się z ośmiu brygad specjalnego przeznaczenia podległych naczelnemu dowództwu sił zbrojnych oraz oddzielnego pułku wojsk lądowych, czterech brygad podległych flocie i specjalnego pułku wojsk powietrznodesantowych. „Specnaz” posiada jednostki przeznaczone do różnych zadań, które oprócz typowych misji dywersyjno – rozpoznawczych (jak w każdej armii), obejmują także bardziej delikatne zadania, jak np. eliminowanie dowódców czy polityków wrogich państw. To ostatnie jednak to domena bardziej wywiadu Rosji, ale zgodnie jeszcze z radzieckim zwyczajem do tych samych zadań przygotowują się różne, konkurujące ze sobą służby. Wymyślona jeszcze przez Stalina swoista zasada „wolnej konkurencji” sprawdzała się wtedy doskonale i dziś nadal się sprawdza.

DODAJ DO Gwar Wykop Del.icio.us Google Facebook DRUKUJ POWIADOM ZNAJOMEGO